শিলৰ চোলা

(প্ৰথম দৃশ্য)

(ৰজা শিলাদিত্য এটা শিলৰ মূৰ্তিৰ আগত থিয় দি আছে| ওচৰতে তেওঁৰ মন্ত্ৰী)

শিলাদিত্য: মন্ত্ৰী, এই মূৰ্তিটো বাৰু ইয়াত কিমান দিনৰ পৰা আছে?

মন্ত্ৰী: বহুত দিনৰ পৰা আছে মহাৰাজ| আমি জনাত আপোনাৰ ককাদেউতাক মহাৰাজ জলাদিত্যই মূৰ্টিতো সজাইছিল|

শিলাদিত্য: ককাদেউতা মৰি গ’ল, অথচ তেওঁ সজোৱা শিলৰ মূৰ্টিতো এতিয়াও আছে| কি আচৰিত! চোৱাচোন মূৰ্তিটোৰ গাত কেনে ধুনীয়াকৈ শিলেৰেই চোলা কাপোৰ কৰি থৈছে! এই কাপোৰ নাফাটেও, নিচিগেও|

মন্ত্ৰী: হয় মহাৰাজ! শিলৰ বস্ত ক’ত ফাটিব|

শিলাদিত্য: মোৰ মনত এটা কথা খেলাইছে মন্ত্ৰী| ককাদেউতাই যদি শিলৰ মূৰ্তিক শিলৰ চোলা নিপিন্ধাই  নিজে পিন্ধিলেহেঁতেন, তেৱোঁ কিজানি শিলৰ দৰেই অমৰ হ’লহেঁতেন|

মন্ত্ৰী: মহাৰাজ, আপুনি কথাটো ভাবিছে সঁচা| কিন্ত মানুহ জানো অমৰ হ’ব পাৰে?

শিলাদিত্য: মই সেইবোৰ নাজানো| মই এটা শিলৰ চোলা পিন্ধিম| মোক এটা শিলৰ চোলা লাগিবই|

মন্ত্ৰী: (হাঁহি মাৰি) মহাৰাজ, শিলৰ চোলা শিলৰ মূৰ্তিয়েহে পিন্ধে| আপুনিটো শিলৰ মূৰ্তি নহয়| আপুনি পাট, মেজাঙ্কৰি আদিৰহে চোলা পিন্ধিব লাগে|

ৰজা: (খঙেৰে) মই সেইবোৰ নাজানো| তুমি সাতদিনৰ ভিতৰত মোক এটা শিলৰ চোলা আনি দিবই লাগিব| নহ’লে তোমাৰ মন্ত্ৰী বাবতো আৰু নাথাকেই, তোমাৰ প্ৰাণদণ্ডও হ’ব| বুজিলা? সাতদিন মাত্ৰ সময় দিলো তোমাক| হয় শিলৰ চোলা আনি দিবা, নহ’লে ফাঁচীৰ ৰছীত ওলমিবা, বুজিলা|

(ৰজা ওলাই যায়গৈ)

মন্ত্ৰী: (হুমুনিয়া কাঢ়ি) হায় মোৰ কপাল! এনে অবুজন ৰজাক লৈ কি কৰা যাব বাৰু!

                    (মন্ত্ৰীও যায়গৈ)

                    (দ্বিতীয় দৃশ্য)

(মন্ত্ৰীৰ জীয়েক মনোমতীয়ে হাতত ৰঙীন সূতা লৈ কিবা সী আছে| বিষন্ন মনেৰে মন্ত্ৰী সোমাই আহে)

মনোমতী: কি হ’ল পিতাদেউ? তুমিচোন বৰ দুখমনেৰে ঘৰ সোমাইছাহি? দেশত কিবা যুদ্ধ-বিগ্ৰহ হৈছে নেকি?

মন্ত্ৰী: নহয় অ’ আই| যুদ্ধ-বিগ্ৰহ একো হোৱা নাই| মোৰহে মৰণৰ সময় কাষ চাপিছে| আৰু সাতদিনৰ পিছত পিতাদেৱেৰক আৰু নাপাবি|

মনোমতী: কি দুখ লগা কথাবোৰ কৈছা পিতাদেউ! গা অসুখ কৰিছে যদি কবিৰাজ মহাশয়ক মাতি পঠাও| তুমি অলপ শোৱা|

মন্ত্ৰী: নহয় অ’ আই! কোনো কবিৰাজে একো কৰিব নোৱাৰে| শিলৰ চোলা দিব নোৱাৰিলে ৰজাই মোক মৃত্যুদণ্ড দিব|

মনোমতী: শিলৰ চোলা? কি শিলৰ চোলা? মই একো বুজা নাই|

মন্ত্ৰী: আজি মহাৰাজ শিলাদিত্যৰ মনত খেলালে বোলে তেওঁ যদি শিলৰ চোলা এটা পিন্ধে, তেওঁ হেনো শিলৰ দৰে অমৰ-অজৰ হ’ব| গতিকে তেওঁক শিলৰ চোলা লাগে| সাতদিনৰ ভিতৰত দিব নোৱাৰিলে হেনো মোক ফাঁচীকাঠত ওলোমাব!

মনোমতী: মহাৰাজক শিলৰ চোলা লাগে, নহয়?

মন্ত্ৰী: হয়, এনেটো অসম্ভৱ কাম কোনে কৰিব পাৰে বাৰু?

(কিছুপৰ ভাবি মনোমতীয়ে হঠাতে কয়)

মনোমতী: পাৰিম পিতাদেউ| মই কিবা এটা ব্যৱস্থা কৰিব পাৰিম| আপুনি চিন্তা নকৰিব| আপুনি এই ছদিন ঘৰতে পুথি পাঁজি পঢ়ি থাকক| ঈশ্বৰৰ ইচ্ছাত মই সমস্যাটো সমাধান কৰিম|

                   (তৃতীয় দৃশ্য)

  (ৰজা শিলাদিত্য ৰাজসভাত বহি আছে)

শিলাদিত্য: আজি ছদিন পাৰ হ’ল, মন্ত্ৰীয়ে দেখোন এতিয়ালৈকে চোলাটো নানিলেই| খবৰ এটা ল’লেও মন্ত্ৰীৰ জীয়েকজনীয়ে কৈ পঠায় বোলে দেউতাক শিলৰ সূতা কটাত ব্যস্ত| একোবাৰ কয় বোলে কাপোৰ বোৱাত ব্যস্ত| অথচ আজি সাতদিন হ’লেই|

                              (দুৱৰী এজন আহে)

দুৱৰী: মহাৰাজ! মন্ত্ৰ্ৰীৰ জীয়েক মনোমতী দুৱাৰত ৰৈ আছেহি|

শিলাদিত্য: হাতত কিবা আনিছে নেকি?

দুৱৰী: নাই অনা দেখোন মহাৰাজ, শুদা হাতেই আহিছে|

শিলাদিত্য: যা, পঠিয়াই দে গৈ|

(দুৱৰী যোৱাৰ লগে লগেই মনোমতীয়ে উধাতু খাই সোমাই আহে)

মনোমতী: মহাৰাজৰ জয় হওক| মই এটা বিশেষ সকামতহে মহাৰাজ্ৰৰ ওচৰ চাপিছো|

শিলাদিত্য: চোলা হ’ল নে নাই দেউতাৰৰ?

মনোমতী: এই হওঁ হওঁ হৈছে আৰু| কিন্ত এটা বৰ ডাঙৰ লেঠা হ’ল|

শিলাদিত্য: কি লেঠা হ’ল আকৌ?

মনোমতী: এটা বস্ত পালেই পিতাদেউৰ কামটো সম্পুৰ্ণ হ’ব|

শিলাদিত্য: কি বস্ত লাগে ৰাজভঁৰালৰ পৰা লৈ যোৱা| মোক আজি শিলৰ চোলা লাগিবই|

মনোমতী: মহাৰাজৰ আদেশ পালেই মই ৰাজভঁড়াললৈ যাম বস্তটো আনিবলৈ| আপোনাৰ ভঁড়ালতনো কিহৰ অভাৱ, নহয় জানো মহাৰাজ?

শিলাদিত্য: ঠিকি কৈছা তুমি| কোৱা কি লাগে নো তোমাক?

মনোমতী: দেউতাই কৈছে বোলে শিলৰ চোলা পানীৰ বেজীৰেহে সীব পাৰি| এতিয়া পানীৰ বেজী এটা পালেই চোলা শেষ হয়| মহাৰাজে যদি...

শিলাদিত্য: পানীৰ বেজি? (মনতে) পানীৰ বেজী সজাটো সম্ভৱ? মন্ত্ৰীয়েনো এনে অসম্ভৱ বস্ত এটা কিয় বিছাৰিছে? অ বুজিছো! শিলৰ চোলা সীয়াটোও তেনে অসম্ভৱেই চাগৈ!

মনোমতী: মহাৰাজ! পানীৰ বেজীৰ বাবে দেউতা ৰৈ আছে, আপোনাৰ আদেশ পালেই...

শিলাদিত্য: (হাঁহি মাৰি) বাৰু, মই সকলো বুজিলো| তুমি বৰ বুদ্ধিমতী ছোৱালী| যোৱা দেউতাৰাক ৰাজসভালৈ পঠিয়াই দিয়াগৈ| ক’বা মোৰ পানীৰ বেজীও নাই আৰু শিলৰ চোলাও মোক নালাগে|

মনোমতী: ভাল মহাৰাজ! এতিয়া সেৱাহে|

(সেৱা কৰি মনোমতী ওলাই যায়)